Review: United 93 (2006)

United93Ik werkte op de cd-afdeling van een warenhuis. Er was weinig te doen, ik doodde mijn tijd door tv te kijken. Er stonden twee grote televisies waarop doorlopend nieuwe dvd’s getoond werden, of muziekkanalen zoals MTV, om de klanten een koopimpuls te geven. Ik zapte langs een aantal zenders en hield stil bij CNN, waar ik een trailer van een actiefilm zag over een terroristische aanslag op hartje New York. Een vliegtuig had zich in een van de torens van het World Trade Center geboord, en net op het ogenblik dat ik erin viel kwam een tweede vliegtuig aangevlogen, terwijl een donkere voice-over de gebeurtenissen beschreef. Mooie special effects, dacht ik, die film wil ik best zien. Toen pas zag ik dat er “Breaking news” onderin het televisiescherm stond.

Realisme in film is een heikel punt. Ik heb de nieuwsfeiten bestudeerd als ieder ander, de beelden van het brandende WTC, mensen die uit de ramen sprongen, muren van stof schrijdend door de straten van Manhattan, ooggetuigen besmeurd met bloed en vuil, bezorgde politici die oorlogskreten stamelden, de fijnmazige, ondoorgrondelijke netwerken waarlangs informatie doorsijpelde naar de straat, naar de media, naar mijn mening. Maar als werkelijkheid werkt het niet. Ik kan er niets mee, ik kan nog steeds geen verband leggen tussen 9/11 en de rest van mijn leven, de aanbiedingen in de supermarkt, de regen die voor dit weekend voorspeld is, welke treinen vertraging zullen hebben. In een film wil ik het best geloven, maar met realisme heeft het niks te maken.

Read more

Review: Caché (2005)

CacheHet is een tijd van vermeende samenzweringen. Steeds vaker treft men anderszins redelijke mensen aan in verhitte gesprekken over regeringen die samenspannen tegen burgers, onzichtbare internationale organisaties die achter de schermen de wereldeconomie bestieren, en schokkende wetenschappelijke ontdekkingen waarvan de vruchten ons worden onthouden omdat ze de gevestigde macht zouden doen wankelen. Natuurlijk zijn al deze verhalen overspannen verzinsels. Was de mens maar zo’n goed georganiseerd wezen, in staat om wereldwijde complotten te verwezenlijken. De realiteit is dat de president van de Verenigde Staten niet weet hoe een mobieltje werkt; wie gelooft dan nog dat hij genoeg verstand zou hebben ons op wat voor manier dan ook een loer te draaien?

Het idee van het Alomvattend Geheim begint zich in vele vormen te manifesteren in de schappen van de videotheek, het begint zelfs de proporties van een Hollywoodcliché te krijgen. Het Geheim klinkt ongeveer zo: wat wij om ons heen zien is een dekmantel voor een alternatieve werkelijkheid die onze wereld bestuurt; wij kunnen daarom onze waarneming niet vertrouwen. Er zijn de pseudofilosofische crowd pleasers, waarin dit thema de verhaallijn beheerst en waarin wij de ontdekking van de andere werkelijkheid meebeleven met de held, zoals in The Matrix of Fight Club. Er zijn de emotioneel geladen drama’s, waarin een groter verband heel voorzichtig wordt geïmpliceerd, en verwondering gebruikt wordt als sluipweg naar ons hart, zoals in Magnolia of Babel. (Een film als Magnolia levert een vorm van magie op die inherent is aan film; het laat ons geloven dat een regen van kikkers bewijst dat wij allen lotsverbonden zijn. Een film als de verhaspelde “we-are-the-world”-preek Babel brengt ons weer terug op aarde, en toont ons dat een overambitieuze scenarist een grotesker poppenspel van de wereld kan maken dan de wreedste god.)

Read more