Julianne, we hangen aan je lippen

Als Julianne Moore niet onlangs een Oscar had gewonnen voor haar hoofdrol in Still Alice, zou het de meesten misschien ontgaan zijn dat een van de twee regisseurs van de film, Richard Glatzer, onlangs is overleden aan ALS. Want Still Alice (geregisseerd en geschreven door Glatzer en zijn echtgenoot Wash Westmoreland) is geen opvallende film. Het is een bescheiden portret van de briljante linguïst Alice Howland, die op haar vijftigste ontdekt dat ze Alzheimer heeft.

StillAliceSpeech
De film is doordrenkt van de ervaringen van Glatzer: aftakeling op betrekkelijk jonge leeftijd en bewust afscheid moeten nemen van je dierbaren. Centraal staat hoezeer je eigenwaarde bepaald wordt door het vermogen jezelf verbaal te uiten. Alice was zo gewend om voor groepen te staan en vol vuur te vertellen over de complexiteit van taal, dat het extra schrijnend is om haar te zien zoeken naar zelfs de namen van haar kinderen.

Read more

Review: White God (2014)

Aan het begin van White God (Fehér Isten) fietst een meisje door de verlaten straten van Boedapest. Het voelt niet goed, je verwacht dat straks een horde zombies hun bruine tanden in het meisje komen zetten. Maar in plaats daarvan rennen ineens tweehonderd doodnormale honden de straat op en zetten de achtervolging op het meisje in. Of rennen de honden juist met het meisje mee, op weg naar een gezamenlijke vijand?


Voor een film die over honden gaat is dat een interessante vraag: aan wie zijn deze honden loyaal? Een filmhond speelt immers meestal de rol van trouwe viervoeter. Hij wandelt aan de zijde van de mens en doet geen vlieg kwaad. Hij is een stille vriend, zonder belangen, zonder innerlijke strijd. Zijn enige doel is bij zijn baasje zijn.

Read more

Close-up: Shivers (1975)

Shivers posterDe eerste speelfilm van een regisseur die later beroemd wordt, is vaak razend interessant. Zijn vaardigheden zijn nog niet ontwikkeld, zijn visie nog niet volwassen. Maar de basisingrediënten zijn er vaak al vanaf het begin. Als je met die blik David Cronenbergs speelfilmdebuut Shivers (1975) bekijkt, ontdek je de bron van alle meesterlijke films die hij daarna heeft gemaakt.

Dat maakt een hoop goed, want Shivers is het werk van een onervaren filmmaker. Cronenberg had, buiten een paar korte experimentele filmwerkjes, nooit eerder een film gemaakt, en moest daarom tijdens het draaien van Shivers in sneltreinvaart het vak leren. Aan het begin van de luttele vijftien dagen waarin de film gedraaid is, wist hij nog niks van hoe je acteurs regisseert, of wat al die verschillende crewleden met moeilijke namen als gaffer of production manager allemaal doen. Sommige shots en scènes komen dan ook niet helemaal uit de verf.

Read more

Close-up: The Fly (1986)

‘Illness is the night-side of life, a more onerous citizenship. Everyone who is born holds dual citizenship, in the kingdom of the well and in the kingdom of the sick. Although we all prefer to use only the good passport, sooner or later each of us is obliged, at least for a spell, to identify ourselves as citizens of that other place.’ – Susan Sontag, ‘Illness as Metaphor’ (1978)

Ergens zijn we allemaal een beetje bang voor ons eigen lichaam. Onder onze blakende huid groeien misschien wel dodelijke gezwellen. En onder onze vernis van beschaafd gedrag schuilen de monsters van het onderbewuste die je mogelijk tot waanzin zullen drijven. Nooit kun je weten hoeveel ‘goeie jaren’ je nog hebt.

Read more

Review: Her (2014)

Sciencefiction is een bedrieglijke term. Het woord ‘science’ impliceert dat SF-verhalen dienen te gaan over robots, ruimteschepen, laserpistolen. Fictie met technologie als thema. En vaak is SF dat ook: Verne, Méliès en Wells hebben de basis gelegd voor die traditie. Maar wat de beste SF-auteurs toch vooral kenmerkt, is dat ze een voorliefde delen voor het scheppen van mogelijke toekomstige samenlevingen. Elk interessant SF-werk is een antwoord op een kernvraag die begint met ‘Wat als in de toekomst…’


Zo’n kernvraag hoeft niet direct iets met technologie te maken te hebben. ‘Wat als in de toekomst niemand meer kinderen kan krijgen?’ is de vraag achter Children of Men. ‘Wat als in de toekomst natuurlijk voedsel niet meer bestaat?’ is de vraag achter Soylent Green. ‘Wat als in de toekomst een mens zich niet langer vrij kan voelen door institutionele onderdrukking?’ is de vraag achter Brave New World, Metropolis, 1984, THX 1138 en Brazil. Geen van deze vragen heeft direct iets met technologie te maken. Dat technologie in de meeste SF-verhalen toch een grote rol speelt, is omdat technologie vaak de katalysator is die deze nieuwe werelden tot gevolg heeft.

Read more